De koning opent Multatuli-jaar

Koning onthult gedenksteen Multatuli in De Nieuwe Kerk
Officiële start Multatuli-jaar 2020

Op maandag 17 februari 2020 heeft Zijne Majesteit de Koning een gedenksteen onthuld ter ere van Eduard Douwes Dekker alias Multatuli. De koning opende met deze handeling officieel het Multatuli-jaar. Dit jaar vieren we de 200ste geboortedag van onze schrijver met diverse activiteiten en initiatieven. Het programma van 17 februari luidde als volgt...

Lees meer...

Schrijver Arnon Grunberg hield een lofrede en acteur Thom Hoffman kroop in de huid van Multatuli. Prof. dr. Elsbeth Etty, voorzitter van het Multatuli Genootschap, hield ook een toespraak. De gedenksteen is ontworpen door kunstenaar Jeroen Henneman. Leden van het Multatuli Genoootschap komen op zaterdag 7 maart bijeen in de De Nieuwe Kerk voor een filmregistratie te zien. Daarna gaan ze naar het Multatuli Museum, waar de tentoonstelling 'Jubeljaren'geopend wordt. Introducées van harte welkom.

2020 Multatuli-jaar

Het Multatuli Genootschap organiseert het hele jaar door verschillende activiteiten om het werk en de ideeën van Multatuli in de belangstelling te houden. Ook wordt er een 'digitaal standbeeld' ontwikkeld, Multatuli Online. Op deze website worden onder meer het hele oeuvre van de schrijver, de volledige correspondentie en al het beschikbare beeldmateriaal ontsloten. Verder zal Jacqueline Bel van de Vrije Universiteit Amsterdam – hoogleraar Moderne Letterkunde – de opgerichte Multatuli-leerstoel bekleden.

Schrijvers in De Nieuwe Kerk Amsterdam

Met de gedenksteen voor Multatuli wordt een nieuwe naam toegevoegd aan het literaire pantheon van De Nieuwe Kerk. Tal van bekende, maar ook minder bekende, schrijvers zijn in deze kerk begraven of worden er herdacht met een gedenksteen. Grote namen zijn Joost van den Vondel, P.C. Hooft, Hella S. Haasse en Johan Huizinga. De negentiende-eeuwse dichter Isaäc da Costa werd als een van de laatste in De Nieuwe Kerk bijgezet (1860) en de in zijn tijd populaire dominee-dichter Ten Kate kreeg jaren na zijn dood een gedenksteen (1923). De Nieuwe Kerk huisvestte van 1578 tot 1632 de eerste stadsbibliotheek van Amsterdam.

Toon minder...

Crowdfunding op streek

Multatuli vond het maar een 'armzalig pensioentje'. Dat het huldeblijk van maart 1882 hem niet in staat zou stellen om 'groote plannen' uit te voeren, voorzag hij, maar 'dat het ook in eenvoudig-burgerlijke zin zoo armzalig zou uitvallen', nee, dat had hij niet gedacht. Maar hij zou met de opbrengst van de huidige  crowdfunding toch echt tevreden kunnen zijn: van het totaalbedrag van 350.000 dat nodig is voor de nieuwe website en de andere jubileumactiviteiten is zo'n 320.000 binnen. Het Multatuli Genootschap teert nu nog wel...

Lees meer...

...behoorlijk in, dus bijdragen zijn nog steeds van harte welkom! (Het Multatuli Genootschap is nog niet tevreden) Heeft u rijke vrienden? Forward de nieuwsbrief, of verwijs ze naar onze website.

Huldeblijk maart 1882

in 1882 konden ze er ook wat van. Voor het huldeblijk van toen hadden zich meer dan zeventig bekende en onbekende sympathisanten verenigd. Het geld werd voor een deel zelfs met dubbeltjes tegelijk ingebracht door de armlastige lezers van Recht voor Allen (het orgaan van vrijdenkersvereniging De Dageraad). De inzamelingsactie kon lang niet ieders goedkeuring wegdragen en volgens Multatuli zelf werd hij 'in de kranten gemarteld'. Met name de christelijke bladen waren tegen de steun aan een schrijver 'die de godsdienst onttroond' had. Het blad De Tijd vond het huldeblijk 'een onverdiende aalmoes'. Want 'zijn Ideeën zijn het gevaarlijkste, het slechtste boek, dat jeugdige personen en half-ontwikkelden kan worden in handen gegeven. Van het treurig ongeloof, van de materialistische en cynieke wereldopvatting, die wij helaas bij velen onder het jongere Nederland aantreffen, draagt Multatuli de schuld. Zijn spot met al wat deugd heet, godsdienst, eerbaarheid en maatschappelijke beginselen, hebben geest en hart van velen voor altijd vergiftigd.' Mocht het ooit lukken geld bij elkaar te krijgen, wat de katholieke Maasbode niet geloofde, dan wilde het blad wel 'om een hoekje staan als het aangeboden wordt aan de man, die eenmaal in zijn ontzaglijken hoogmoed gezegd heeft: Publiek, ik veracht u innig. Misschien jaagt hij de heele commissie zijn huis uit, of hij moest zo diep gezonken zijn dat hij een aalmoes uit de hand van dit zo verachte publiek aanneemt.'

Toon minder...

Multatuli als dichter

In radioprogramma 'Met 't oog op morgen' op 5 januari blikte John Jansen van Galen vooruit op het nieuwe poëziejaar 2020 en wie zat daarbij? Multatuli… ! Hij is in de eerste plaats een prozaschrijver, maar, zo zei de journalist en poëziekenner, hij is ook bekend van de regel: ...

Lees meer...

... 'Godsdienst is een schone zaak en geeft het mensdom veel vermaak', waarop eindeloos gevarieerd kan worden met  'socialisme is een schone zaak, het liberalisme is een schone zaak, etc, en in de Max Havelaar staat ook poëzie, bijvoorbeeld het 'prachtige liefdeslied' … Saïdjah's zang 'Ik weet niet waar ik sterven zal'. Multatuli kon tomeloos jongleren met genres.

Toon minder...

7 maart Opening JUBELJAREN

Vanaf zaterdag 7 maart is in het Multatuli Museum de tentoonstelling 'Jubeljaren' te bekijken. Er zijn de afgelopen twee eeuwen heftige discussies gevoerd in de voorbereiding op de talloze Multatuli-jubilea. Van de vijftig jaar Max Havelaar in 1910, of 25 jaar Multatuli Museum in 1935 tot en met de onthulling van het omstreden standbeeld op 't Singel in 1987. We hebben voor u de mooiste affiches uit het stof gehaald. Hoogtepunt is dat uit jubeljaar 1920 door André Vlaanderen. Zowel de werktekening als ook de eindversie zal  te zien zijn, waarop in prachtige, unieke Jugendstilletters het jubileumprogramma van 1920 staat afgedrukt.

Griekse Max Havelaar verworven

Alweer een nieuwe vertaling van de Max Havelaar voor de bibliotheek van het Multatuli Museum: de Griekse uit 2018. Multatuli's wens om zijn boek, als men hem steeds maar niet zou willen geloven, te vertalen 'in de weinige talen die ik ken, en in de vele talen die ik leren kan, om te vragen aan Europa, wat ik vruchteloos zou hebben gezocht in Nederland', is inmiddels ruimschoots overtroffen. Er verschenen de afgelopen jaren weer vertalingen bij de vleet in talen van over de hele wereld: een Sardische (2014), een Turkse (2015), een Arabische (2017), een  Braziliaanse (2019) en een nieuwe Engelse (2019). Maar verschenen ze eigenlijk in aanloop tot het 200e geboortejaar van Multatuli of tot de viering van 75 jaar onafhankelijkheid van Indonesië? Bovendien worden er nog vele volkeren uitgezogen en onderdrukt. Als er nou maar eens en voor altijd gehandeld werd naar zijn oproep…

    2 maart oratie Multatuli-leerstoel

Op 2 maart, de 200e geboortedag van Multatuli, zal Jacqueline Bel, die is benoemd tot hoogleraar aan de VU, haar inauguratierede houden: 'Ik wil gelezen worden. Het pak van Sjaalman en de moderne Nederlandse literatuur'. Behalve de colleges Nederlandse literatuur en de nieuwe schrijfacademie – van Multatuli leer je immers goed schrijven, aldus Maarten 't Hart en vele anderen – heeft ze een...

Lees meer...

... uitgebreid programma opgezet waarmee zij Multatuli en zijn werk onder de aandacht zal brengen van studenten en onderzoekers uit binnen- en buitenland. Veel wordt in samenwerking met het Multatuli Genootschap georganiseerd. Hier vast een tipje van de sluier: 
- Maart-juni 2020 Multatuli Pre University College (4 bijeenkomsten op de VU)
- 12 juni 2020 mini-symposium Multatuli Internationaal
- 4-18 Juli 2020 Multatuli Zomerschool over literatuur en engagement 
- Oktober 2020 symposium Multatuli Online

Toon minder...

Wandelingen op zondagen in maart

'Samen kuieren...'

Dit jaar is het de 200ste verjaardag van onze grootste schrijver, rebel en dwarsdenker. Om die te vieren organiseert het Multatuli Museum op de zondagen 8, 15, 22 en 29 maart wandelingen door 19e-eeuwse Amsterdam. Na een korte inleiding in het museum wandelen we langs plaatsen waar Multatuli heeft gewoond of die een rol spelen in Max Havelaar en Woutertje Pieterse.

Start: 10.00 uur in het Multatuli Museum, Korsjespoortsteeg 20 1015 AR Amsterdam
Einde: Multatuli Museum
Duur: ongeveer twee uur.
NB: enige wandelvaardigheid is noodzakelijk: we gaan brug op brug af.
Aantal deelnemers: minimaal 3 en maximaal 5 mensen
Kosten: € 10,-.
Dat bedrag dient u op de dag van de wandeling contant te voldoen en komt geheel ten goede aan het museum.

Inschrijven kan door uiterlijk de zaterdagmiddag voor een wandeldag een e-mail te sturen aan evenementen@multatuli-museum.nl. U krijgt bericht of u bent geplaatst.


Beeldig Boekje met etsen en Multatuli-citaten

2019 - Bij de tentoonstelling van de etsen van Harry van Kruiningen bij Multatuli's 'Minnebrieven' is een beeldig boekje verschenen. Zo kunt u of uw familie en vrienden kennismaken met de prachtige etsen en de verrassende, nog veel te onbekende citaten uit 

Lees meer...

Minnebrieven. De tentoonstelling is tot 20 oktober te zien in het Multatuli Huis. Kom langs of mail naar info@multatuli-museum.nl en dan sturen we het op. Het is 12,50 ex. verzendkosten.

Toon minder...

mecenassen aller landen...

2019 - In juni lanceerde het Multatuli Genootschap een crowdfundingscampagne voor het jubileum '200 jaar Multatuli in 2020'. Hoofdoel is een ultramoderne website waarop zijn hele oeuvre, de volledige correspondentie, de handschriften, de complete iconografie, secundaire literatuur, archivalia, documenten over zijn persoon en het beschikbare beeldmateriaal optimaal wordt ontsloten en in samenhang wordt gepubliceerd. Gulle gevers ontvangen... 

Lees meer...

binnenkort het boekje 'Bedelbrieven voor Multatuli' waarin Elsbeth Etty ons op smeuïge citaten trakteert uit de Multatuli-annalen. Rijk geïllustreerd met jubileumaffiches uit de afgelopen eeuw. We zijn inmiddels aardig op weg naar de 300.000 euro maar we kunnen nog wel enkele tienduizenden gebruiken. Bent u al Multatuli-Mecenas? Lees meer op http://multatuli-museum.nl/multatulijaar2020-steun100euro

Toon minder...

Two Rebels with a cause
Multatuli en Van Kruiningen t/m 1 maart 2020

2019 - Bezoek de tentoonstelling 'Two rebels with a cause. Harry van Kruiningen en Multatuli in het Multatuli Huis. De maatschappelijk bevlogen graficus Van Kruiningen was actief voor de Communistische Partij Nederland en hij was zeer geïnspireerd door Multatuli. Te zien zijn de fantastische etsen die Van Kruiningen ca 1971 gemaakt heeft bij Multatuli's…

Lees meer...

 Minnebrieven. Multatuli gaat in dit werk voort op de koloniale zaak maar introduceert ook thema's als religiekritiek en vrouwenemancipatie. De brieven zijn raamvertellingen waarin hij parabels en andere tekstsoorten verwerkte: pareltjes, met veel gebruik van fantasie, waar een kunstenaar als Van Kruiningen zijn verbeeldingskracht naar hartelust op kon loslaten. In bijgaand boekje dat op de tentoonstelling te bekijken en te koop is, staan fragmenten van alle etsen afgebeeld met telkens het bijbehorende citaat uit Minnebrieven. De tentoonstelling is een samenwerking van het Multatuli Huis met de Stichting Harry van Kruiningen. Leden van het Multatuli Genootschap en donateurs van de Stichting Harry van Kruiningen zijn hierbij van harte uitgenodigd voor de opening op 22 maart. Meldt u zich aan via info@multatuli-museum.nl

Toon minder...

Arabische Max Havelaar verworven


Het Multatuli Huis heeft de Arabische Max Havelaar uit 2017 verworven. Multatuli zou er blij mee geweest zijn. Hij had wel wat met de Arabieren en las bijvoorbeeld de Arabische Vertellingen. Sowieso wilde hij de Max Havelaar vertalen 'in de weinige talen die ik ken, en in de vele talen die ik leren kan, om te vragen aan Europa, wat ik vruchteloos zou hebben gezocht in Nederland.' Op het rijk geïllustreerde omslag wordt bijna het hele verhaal verteld: je ziet de Max Havelaar de hoofden toespreken tegen de achtergrond van het Indonesische landschap, een buffel, een oude kaart van Nederlands-Indië, het pak van Sjaalman en op de voorgrond, heel groot, de koffiedrinkende, keurende Droogstoppel met het manuscript. Of is dat Multatuli zelf?

Multatuli-leerstoel aan de VU 1 december 2019

De Vrije Universiteit van Amsterdam heeft vanaf 1 december 2019 weer een gewoon hoogleraarschap moderne Nederlandse Letterkunde, gesponsord door het Multatuligenootschap, initiatiefnemer van de leerstoel. Dr. Jacqueline Bel universitair hoofddocent Moderne Nederlandse letterkunde aan de VU, zal de Multatuli-leerstoel bekleden. De leerstoel vormt...

Lees meer...

...de opmaat tot het Multatuli-jaar 2020, het 200e geboortejaar van Eduard Douwes Dekker, waarin de betekenis van Multatuli als schrijver, dwarsdenker en wegbereider op alle mogelijke manieren zal worden geëerd. Behalve een nieuwe geavanceerde website met alle werken van en over Multatuli, wordt er een gedenksten onthuld in de Nieuwe Kerk, komt er een tentoonstelling in het Multatuli Huis met herdenkingsaffiches en liggen er diverse publicaties in het verschiet. Wilt u helpen het jubileumjaar tot een succes te maken? Het Multatuli Genootschap heeft onlangs een crowdfundingcampagne gelanceerd om de resterende gelden voor het jubileumjaar te verzamelen.

Jacqueline Bel, die in 2015 de veel geprezen literatuurgeschiedenis Bloed en rozen publiceerde, heeft als leeropdracht de moderne Nederlandse letteren de plaats te geven die het vak aan een klassieke universiteit verdient. De leerstoel wordt ingesteld aan de vooravond van het 200e geboortejaar van Eduard Douwes Dekker, waarin de betekenis van Multatuli als grondlegger van de moderne Nederlandse letterkunde op alle mogelijke manieren zal worden geëerd, onder andere met de onthulling van het digitale monument 'Multatuli Online'. Dat is de door Krijn ter Braak in samenwerking met René van Stipriaan vervaardigde, dynamische website met alle werken van en over Multatuli, die veel nieuwe onderzoeksmogelijkheden genereert. Prof. Bel zal haar oratie uitspreken op 2 maart 2020, de 200e geboortedag van Eduard Douwes Dekker. Andere jubileumactiviteiten zijn de onthulling van een gedenkstaan in de Nieuwe Kerk en een tentoonstelling in het Multatuli Huis 'Jubeljaren voor Multatuli' en diverse publicaties.

De betekenis van Multatuli is onomstreden. Hij zag al vroeg wat anderen niet zagen of negeerden: misstanden in de koloniën, uitbuiting van arbeiders in eigen land, onderdrukking van vrouwen en religieuze dwingelandij. Zijn nog altijd actuele aanklachten tegen onrecht en zijn visionaire maatschappijvisie bracht hij briljant en onbevreesd voor de autoriteiten onder woorden. De invloed van zijn in vele talen uitgebrachte Max Havelaar (volgens de Indonesische schrijver Pramoedya Ananta Toer "the book that killed colonialism") strekt zich bovendien uit tot ver buiten het Nederlandse taalgebied.

Professor Jacqueline Bel zal naast Multatuli gerelateerd onderzoek onder meer colleges moderne Nederlandse literatuur geven in de Master Nederlandse Letterkunde en in de nieuwe Schrijfacademie, een minor bedoeld voor studenten uit alle geledingen van de VU. Hierin staan literatuur en creatief schrijven centraal. Met aandacht voor diversiteit en voor levende auteurs die ook nu – vaak geïnspireerd door Multatuli – geëngageerde literatuur schrijven.

Het Multatuli Genootschap is een crowdfundingcampagne gelanceerd om de resterende gelden voor het jubileumjaar te verzamelen.

Namens het bestuur van het Multatuli Genootschap,

Dr. Elsbeth Etty (voorzitter)

Toon minder...

Bedelbrieven voor Multatuli door Elsbeth Etty


Met het oog op het jubileum in 2020, Multatuli's 200e geboortejaar, is het boekje Bedelbrieven voor Multatuli verschenen met een selectie van bedelbrieven die in de afgelopen honderd jaar voor Multatuli geschreven zijn. Het is geschreven door Elsbeth Etty en rijk geïllustreerd met...

Lees meer...

... jubileumaffiches ut de collectie van het Multatuli Huis. De gelimiteerde, genummerde editie van 100 exemplaren is niet te koop. Donateurs die minimaal 100 euro schenken krijgen het thuis gestuurd. Zie voor meer info over onze crowdfundigscampagne de website: http://www.multatuli-museum.nl/multatulijaar2020-steunmultatuli2020. Het behoort tot de reeks geschriften van het Multatuli Genootschap, evenals het boekje 'Two rebels with a cause', beide vormgegeven door Sander Pinkse Boekproductie.

Toon minder...

Najaarsbijeenkomst 2019 Multatuli Genootschap



Op de najaarsbijeenkomst van het Multatuli Genootschap was het woord allereerst aan Jacqueline Bel, die per 1 december jongstleden de Multatuli-leerstoel Moderne Nederlandse Letterkunde bekleedt aan de VU. Daarna sprak Krijn ter Braak over het digitale standbeeld en tot slot Klaartje Groot over Multatuli's toneelstuk Vorstenschool. 

Jacqueline Bel zette het mooie onderwijs- en onderzoeksprogramma uiteen dat zij komende jaren in het kader van de Multatuli-leerstoel gaat vormgeven. Ze citeerde ook hilarische teksten van Multatuli over hoogleraren, met wie hij niet veel op had. Krijn ter Braak gaf een voorproefje van de nieuwe Multatuliwebsite, die ontworpen wordt naar het voorbeeld van de websites van de schrijvers Menno ter Braak en E. Du Perron. Klaartje Groot liet haar licht schijnen over de ontvangst van het succesvolle Vorstenschool, die bepaald blijkt door oude maar nog springlevende patriarchale perspectieven.

Schrijver over Multatuli: van Mersbergen


Jan van Mersbergen en de parabel van de Japanse steenhouwer

In het begin van 2019 verscheen de zoveelste roman van Jan van Mersbergen onder de intrigerende titel De onverwachte rijkdom van Altena. Het is een boek over geluk, van mazzel tot ultieme levensvreugde. De vertelster heet Marlies, zij babbelt zich door het leven en aanvaardt op bewonderenswaardige wijze zowel ellende, die ongevraagd haar pad kruist, als een haar plotseling toevallende hoofdprijs. Aan Marlies en haar man Frankie valt een schat toe en daarbij de nodige paperassen. In een zwart boekje vindt zij allerlei spreuken, die raadselachtig blijven, en een verhaal over een steenhouwer. Marlies zegt dat zij bij die 'hakker' aan haar Frankie moet denken. Het is de geschiedenis die haar bekendheid dankte aan Multatuli, die het aloude verhaal in zijn Max Havelaar opnam en het daarmee zijn beslissende vorm gunde.

In de roman van Jan van Mersbergen geeft Marlies het verhaal weer en ze zegt daarna dat het zo'n verhaal is 'waarbij iedereen denkt: ik ben die steenhouwer'. Ook Marlies bestrijdt in zichzelf ontregelende ambitie, al blijft zij dromen van een operatie die bijdraagt aan de genezing van haar zoon Willem.  - Auteur: Peter Altena

200 jaar Multatuli in 2020!


In 2020 vieren we Douwes Dekker alias Multatuli's 200e geboortejaar. Het bestuur van het Multatuli Genootschap en Huis smeedt plannen voor een grootscheepse viering. Iedereen wordt uitgenodigd om met zijn of haar organisatie ook vorm te geven aan dit jubileum. We houden ons aanbevolen voor samenwerking of als sparringpartner.

Aanwinst: jugendstil herdenkingsaffiche 1920


Weer een aanwinst voor het Multatuli Huis: een Jugendstil affiche door André Vlaanderen. De werktekening hing al in de stijlkamer. Het affiche dat nu is aangeschaft ondescheidt zich met het jubileumprogramma van 1920 dat in een prachtige, uitgekiende typografie is weergegeven. De aanwinst zal vanaf 8 maart 2020 te zien zijn op de tentoonstelling 'Jubeljaren voor Multatuli' met allerlei Multatuli-herdenkingsaffiches uit de 20e eeuw. Kom kijken!

 

'Poëzie is wellust'

MUSEUMNACHT IN HET MULTATULI HUIS

Het was weer een drukbezochte avond tijdens Museumnacht, waarin de grenzen van het fatsoen weer eens werden opgezocht. Na het casino van vorig jaar had het Multatuli Museum nu een nog uitdagender metamorfoze ondergaan: een bordeel. Het wordt in de lessen literatuur op school (voor zover die er nog zijn) vast niet onderwezen, maar Multatuli heeft behalve de Max Havelaar ook menige dubbelzinnige tekst geschreven. Bezoekers werden getrakteerd op pikante citaten: 

Lees meer...

'Geen poëzie zonder wellust. En meer nog, zonder wellust geen schoonheidsgevoel, geen schepping op 't gebied van geest of gemoed.' Er hingen bijpassende naakten aan de muur van kunstenaars als Harry van Kruiningen en de Duitse Fidus die Multatuli namelijk goed gelezen en geïnterpreteerd hebben. Beneden bracht Simon Mulder, voordrachtskunstenaar van het gezelschap 'Feest der Poëzie', enkele langere pikante teksten ten gehore, bijvoorbeeld over de portier Slenterman die de dames van lichte zeden moest tegenhouden. Of over meisjes 'wier lusten worden verkracht door de brave zeden' waarna ze 'als loon voor hun braafheid mogen trouwen met 'deze of gene lummel, om zijn eerwaard geslacht aan de gang te houden'. Boven gaven studenten Nederlands van de UvA een rondleiding over de amoureuze escapades van Eduard Douwes Dekker. 

Toon minder...

Woensdagavond 20 november

Vertalers Max Havelaar bij Atheneum


Woensdag 20 november vanaf 19.30 spreken de bekroonde vertalers Ina Rilke en David McKay bij Athenaeum Boekhandel & Nieuwscentrum over hun nieuwe Engelse vertaling van Multatuli's Max Havelaar.  Be there!

Ina Rilke studeerde vertaalwetenschap en vertaalde eerder W.F. Hermans, Cees Nooteboom, Erwin Mortier, Sijie Dai en Hella Haasse. Ze lichtte voor ons haar vertaling van Louis Couperus' Eline Vere toe. Kijk voor meer informatie op haar website inarilke.com.

David McKay studeerde filosofie en linguïstiek en werkt sinds 1998 als freelance vertaler van voornamelijk literair proza en non-fictie, onder anderen Geert Buelens, Jan Brokken, Daniëlle Hermans en J.J. Slauerhoff. Hij lichtte voor ons zijn vertaling van Stefan Hertmans' Oorlog en terpentijn toe. Kijk voor meer informatie op zijn website.

droeg MULTATULI een bril?

Multatuli droeg een bril. Dat blijkt althans uit het Politieblad 1866, dat het Multatuli Huis onlangs verworven heeft. Daarin staat de veroordeling van 'Multatulie' vermeld voor een akkefietje in een theater aan de Amsterdamse Nes. De schrijver had een klap verkocht aan een toeschouwer omdat die een actrice belachelijk had gemaakt. Het Politieblad geeft ook zijn signalement:

'1012. BOS, Gerardus, laatst wonende te Amsterdam. 1013. DEKKER, Eduard Douwes, ook wel genaamd MULTATULIE, lang 1.72 el, aangezigt schraal, voorhoofd hoog, haar en wenkbr. blond, oogen blaauw, kin rond; draagt een bril. Deze 2 zijn door dezelfde regtbank, ter zake van mishandeling, ieder tot 15 dagen eenzame opsluiting veroordeeld.' Zoals bekend is... 

Lees meer...

Multatuli wel even op de rechtbank verschenen maar er weer vandoor gegaan toen de zitting te lang op zich liet wachten. Hij is bij verstek veroordeeld tot vijftien dagen celstraf en twee keer een boete van acht gulden. Die straf heeft hij nooit uitgezeten omdat hij er pas van hoorde toen hij al in Duitsland zat, waar hij al heen zou gaan.

Hij heeft zijn bril mogelijk uit ijdelheid niet vaak gedragen, althans niet op foto's. Of had hij toch geen bril? De kenners zijn er nog niet helemaal over uit. Hij moet op zijn 62e wel en leesbril hebben gehad, getuige zijn verzuchting in een brief aan de heer en mevrouw De Haas-Hanau op 9 februari 1882:

'De slordigheid van dezen brief loopt de spuigaten uit. Ik gebruik Uw bril, die uitstekend is, maar 't hindert me soms als de glazen warm worden. Heb ik 't wèl,dat m'n oogen dan te droog zyn? Zoo is't gevoel.'

Toon minder...

multatuli T-Shirt

'Van de maan af gezien, zyn we allen even groot' 
Multatuli, Idee 155

Steun het Multatuli Huis! Kom het Multatuli-T-shirt kopen of bestel via info@multatuli-huis.nl

Lees meer...

Maten S, M, L, XL, XXL
Prijs: 26 euro  - 
Kleur: Stevig marineblauw shirt. 
Het hele Idee 155 luidt...: 'Van de maan afgezien, zyn we allen even groot. Voor een weter zou er geen verschil merkbaar zyn tussen de kennis van een kind, en van den wysgeer die 't meest en 't zuiverst gedacht heeft.' Uit: Ideën, eerste bundel  (Volledig Werk boek II - p. 382)

Toon minder...

Kinderspeurtocht

2019 - Komt u ook eens met uw kinderen of kleinkinderen naar het Multatuli Museum? We hebben sindskort een spannende speurtocht voor 8-12 jaar. En een miniversie voor 5-7-jarigen. 'Vroeger heette dit land Nederlands-Oost-Indië'. Hoe heette de hoofdstad in de tijd van Multatuli? Dat wordt nog eens een leuk en leerzaam kinderpartijtje... De limonade staat klaar. De eerste proefkonijnen hebben de speurtocht gedaan. Yvo uit Almere heeft er zeker wat 

Lees meer...

van opgestoken. Want later, onderweg met zijn ouders, herkende hij op een gebouw Multatuli's Idee 155: 'Van de maan af gezien, zijn we allen even groot'. Prompt reciteerde hij ook even idee 451: 'Niemand weet het. En zij die het denken te weten zijn het onderling niet eens'. En hij vertoont zowaar Multatuliaanse trekjes. Wat hem betreft kan school hem gestolen worden, net zoals de jonge Douwes Dekker, die vervroegd van school ging.

Toon minder...

Lente: 'dan gaan wij samen kuieren' - BOEK HIER

Wandelingen op 19 mei, 16 juni, 21 juli, 18 aug 2019 om 11.30 bij genoeg aanmeldingen. Andere dagen ook als bedrijfsuitje te boeken.

U wandelt u met uw

Lees meer...

collega's of familie van het ene museum naar het andere dwars door de prachtige Jordaan. Laat de pianola spelen, oefen de befaamde zwembadpas van Kees de jongen en leer oreren in de geest van Multatuli! Voor een bezoek aan alle drie de musea, inclusief wandeling door de Jordaan met gids rekenen we Euro 20,00 per persoon. Inclusief koffie, koek en toebehoren komt het op 20,00 per persoon (kinderen 10,00). Maximaal 15 mensen per groep (twee groepen mogelijk). Tijd: 11.30 - 15.30 uur

Aanmeldingen voor deze wandeling met vermelding van uw telefoonnummer bij Bernard Kruithof info@theothijssenmuseum.nl o.v.v. wandeling langs drie kleine musea. Aanmelden kan ook eenvoudig hier op de Geelvinck-pianola site.


Multatuli Huis
'Van de maan af gezien, zijn allemaal gelijk' n het geboortehuisje van Eduard Douwes Dekker alias Multatuli (1820-1887) hoort u hoe hij met zijn roman Max Havelaar in een klap wereldberoemd werd en wat hij nog meer voor moderne ideeën had. Zijn geest waart rond in het Multatuli Huis… Hier hoort u zijn pendule tikken. U vindt er o.a. zijn bureau met zijn handschrift en de beroemde sofa waarop hij stierf.

Pianola Museum
Hier reist u 100 jaar terug in de tijd. U krijgt informatie over de geschiedenis en de werking van de pianola's en reproductiepiano's die als vanzelf kunnen spelen.

Theo Thijssen Museum
De Amsterdamse schrijver Theo Thijssen (1879-1943) is vooral bekend als auteur van de roman Kees de jongen. Daarnaast was hij vakbondsman, onderwijzer en politicus, waardoor u ook veel te weten over sociale geschiedenis van Amsterdam.

Toon minder...

Turkse Max Havelaar verworven


mei 2019 - Abdelkader Benali tweette er al over: 'De Max Havelaar van Multatuli is naar het Turks vertaald (2015). Cover lijkt op advertentie voor Max Havelaar-koffie. Cool." Nu hebben we hem dan eindelijk aan de collectie van het Multatuli Huis toegevoegd: de Turkse vertaling van de Max Havelaar! Zomaar gekregen van

Lees meer...

een gulle gever. Het is de 33e taal waarin de Havelaar vertaald is. Elk land heeft weer zijn eigen aanleiding om 'm over te zetten. De Japanse Havelaar uit 1942 is in WO II als propaganda gebruikt tegen de Nederlanders in Nederlands-Indië. In Spanje trok De Havelaar de aandacht van de anarchisten. Max Havelaar was in Oost-Europese landen een held onder communisten omdat hij opkwam tegen de Westerse dominantie. En waarom is de Turkse vertaling gemaakt? Helaas, dat weten we nog niet. Leest u Turks of kent u iemand die voor ons het voorwoord wil lezen? Laat weten via info@multatuli-museum.nl

We kijken er ook naar uit om de nieuwe Engelse Havelaar aan onze collectie toe te voegen. De vertaling van de hand van Ina Rilke en David McKay is gepresenteerd en was in maart een maand lang welkomstgeschenk bij de New York Book Club.

Toon minder...

bestel een multatuli-Notitieboek

2016 - Op zoek naar een mooi cadeautje? Bestel dit prachtige en praktische Multatuli-notitieboek (A5, 11 euro excl. verzendkosten) via info@multatuli-museum.nl.
Rara van welke editie van de Max Havelaar is dit de kaft?

Multatuli-T-shirt

'Niemand weet het. En zij die beweren het te weten zijn het onderling niet eens.'
Multatuli, Idee 415

Steun het Multatuli Huis! Kom het Multatuli-T-shirt kopen of bestel via info@multatuli-huis.nl

Maten S, M, L, XL, XXL
Prijs: 25 euro

Vormgeving:  Studio Gert Jonker
Kleur: Stevig khaki shirt van 205 grams katoen
Beschrijving: het  zijn de laatste regels van Idee 415 uit 'de vyfde, door den auteur herziene druk' uit 1872 van de Ideen van Multatuli, verschenen bij G.L. Funke te Amsterdam.

                                                                                             Lees het hele idee 415

Lees meer...

            

Toon minder...

Speuren bij Multatuli thuis

Kinderen van 7 tot 12 jaar


april 2019 - Kom met oma, opa, papa of mama naar het huisje waarin Multatuli geboren is. Daar vind je zijn stoel, zijn bureau en de spelletjes die Multatuli leuk vond om te spelen. Ook kom je te weten waarom hij zo beroemd geworden is. Je krijgt allemaal vragen over wat je ziet. Als je alle antwoorden goed hebt, krijg je een Multatulidiploma.

...  11.30 - 15.30: wandeling naar DRIE KLEINE MUSEA - Boek hier

Andere dagen ook als bedrijfsuitje te boeken


2018 - Laat u verrassen door drie kleine musea in en rond de Jordaan, het Multatuli Huis, het Geelvink Pianola Museum, het Theo Thijssen Museum: een groepsarrangement voor een onvergetelijk cultureel uitje. Onder leiding van een deskundige en enthousiaste gids (deze keer Bernard Kruithof met 

Lees meer...

 Bernard Kruithof met Mariette Wijnen) wandelt u met uw collega's of familie van het ene museum naar het andere dwars door de prachtige Jordaan. Laat de pianola spelen, oefen de befaamde zwembadpas van Kees de jongen en leer oreren in de geest van Multatuli! Voor een bezoek aan alle drie de musea, inclusief wandeling door de Jordaan met gids rekenen we Euro 20,00 per persoon. Inclusief koffie, taart en toebehoren komt het op 20,00 per persoon (kinderen 10,00). Maximaal 15 mensen per groep (twee groepen mogelijk). Tijd: 11.30 - 15.30 uur

Aanmeldingen voor deze wandeling met vermelding van uw telefoonnummer bij Bernard Kruithof info@theothijssenmuseum.nl o.v.v. wandeling langs drie kleine musea. Aanmelden kan ook eenvoudig hier op de Geelvinck-pianola site.

Multatuli Huis

'Van de maan af gezien, zijn allemaal gelijk' n het geboortehuisje van Eduard Douwes Dekker alias Multatuli (1820-1887) hoort u hoe hij met zijn roman Max Havelaar in een klap wereldberoemd werd en wat hij nog meer voor moderne ideeën had. Zijn geest waart rond in het Multatuli Huis… Hier hoort u zijn pendule tikken. U vindt er o.a. zijn bureau met zijn handschrift en de beroemde sofa waarop hij stierf.

Pianola Museum

Hier reist u 100 jaar terug in de tijd. U krijgt informatie over de geschiedenis en de werking van de pianola's en reproductiepiano's die als vanzelf kunnen spelen. 

Theo Thijssen Museum

De Amsterdamse schrijver Theo Thijssen (1879-1943) is vooral bekend als auteur van de roman Kees de jongen. Daarnaast was hij vakbondsman, onderwijzer en politicus, waardoor u ook veel te weten over sociale geschiedenis van Amsterdam. 

Toon minder...

Multatuli, de gambler: nog t/m 10 maart!

tentoonstelling Multatuli Huis

15 oktober 2018 t/m 10 maart 2019


2018 - Tot en met 3 maart 2019 kunt u in het Multatuli Huis de tentoonstelling 'Multatuli, de gambler' bekijken. Ontdek Multatuli op de prachtige kleurenprent van het casino in Wiesbaden, die naar het leven getekend is omstreeks 1870. Daarop zijn verscheidene 'vrouwspersonen' te zien 'die zich beroepshalve moeite geven om in 't oog te vallen' en de heren onder hun kin te kietelen.

Behalve verslingerd aan het schrijven was Multatuli

Lees meer...

verslaafd aan de roulette. Hij probeerde zijn theorieën om te winnen uit aan de keukentafel met zijn zoon als croupier. De grote klapper moest en zal hij ooit maken…, wat nooit gebeurde.

In Multatuli's tijd kwamen de casino's op in Europa. Een levendig publiek debat over de kwade invloeden volgde. Volgens sommigen lag de vijver bij het Kurhaus in Wiesbaden bezaaid met lijken van mensen die zelfmoord hadden gepleegd nadat zij groot verlies hadden geleden in het casino. Multatuli nam gretig deel aan de discussie wat resulteerde in zijn 'Miljoenenstudiën':  een amusante reeks columnachtige teksten waarin hij behalve het gokken nog veel meer alledaagse fenomenen becommentarieerde.

Wat valt er te zien? U kunt een handleiding voor de roulette bewonderen uit 1858: 'Een handleiding om dit spel zoo te spelen dat men zeker winnen moet'. Waarschijnlijk is vooral de auteur hier rijk van geworden. Multatuli gebruikte een afbeelding uit deze handleiding voor zijn Miljoenenstudieën. Hij is vertaald 'uit het hoogduitsch'. Zoals wij nu door Amerika beïnvloed worden, gebeurde dat in de negentiende eeuw door de Duitse cultuur. Ook het toneelstuk van W.A. Iffland 'De Speler' is uit het Duits vertaald en had in Nederland een ongekend succes.
Er hangt verder een prachtige kleurenprent van het interieur van het casino in Wiesbaden omstreeks 1870 die naar het leven getekend is. Het lijkt wel alsof daarop Multatuli te zien is. Ook de grootmoeder uit Dostojevski's roman 'De speler', madame Kisseleva, die werkelijk bestond en het gehele familiekapitaal erdoor joeg in de Duitse gokhuizen, lijkt daar aan de roulettetafel te zitten. Ze was een beroemdheid en ook Multatuli beschrijft haar in zijn boek. U kunt allerlei fragmenten lezen uit zijn Miljoenenstudiën, waarvan al enkele decennia geen moderne editie meer van te krijgen is.
De tentoonstelling is gemaakt door Maartje van der Meule, masterstudent Art History of the Low Countries aan de Universiteit Utrecht.

Toon minder...

2 maart Symposium Multatuli Genootschap


feb 2019 - Op Multatuli's 199e verjaardag en in aanloop tot het grote Multatuli-jubileum in 2020 organiseert het Multatuli Genootschap een symposium over onze herinneringscultuur. Drie sprekers laten hun licht

Lees meer...

schijnen over de manier waarop wij Nederlands-Indië en Multatuli gedenken. Lisanne Snelders zal vertellen over de centrale positie die de Max Havelaar tot op heden inneemt in de herinnering aan Nederlands-Indië en welk perspectief op de koloniale tijd daarmee dominant is geworden in vergelijking met andere. Dik van der Meulen zoomt in op het Multatuli-jubileum in 1910 en Elsbeth Etty op dat in 1987.

Voorafgaand aan de lezingen houdt het Multatuli Genootschap haar algemene ledenvergadering.

Programma

14.00-14.45 Algemene Ledenvergadering Multatuli Genootschap
14.45-15.15 Lisanne Snelders de centrale positie van de Max Havelaar
Pauze met koffie en thee
15.30-16.00 Dik van der Meulen over het Multatuli-jubileum van 1910
16.00-16.30 Elsbeth Etty over het Multatuli-jubileum van 1987

Introducées en belangstellenden zijn van harte welkom.

Locatie: Doelenzaal in de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam.

Toon minder...

7 maart 20.00 uur - Multatuli's in de Balie



feb 2019 - In de Balie vindt op 7 maart een symposium plaats over rebelse schrijvers. De vraag 'Wie zijn onze Multatuli's?' staat centraal. Literatuurcriticus Elsbeth Etty, schrijver Vamba Sherif, schrijfster Maartje Wortel en biograaf van Eduard Douwes Dekker, Dik van der Meulen, gaan opzoek naar de rol van schrijvers van nu in het publieke debat. Zangeres Aafke Romeijn zorgt voor muzikale reuring. Hier kun je een kaartje kopen.

Nieuwsbrief

Meld u aan voor de email nieuwsbrief. Deze verschijnt ongeveer vier keer per jaar.

Multatuli zoekt een Zürcher


Het Multatuli Huis kan weer even blijven bestaan. Een Mecenas van het kaliber Johannes Zürcher is nog niet opgestaan, maar er zijn veel gulle donaties van particulieren binnengekomen op rekening 4841171. Ook de verkoop van het Multatuli-T-shirt levert een mooie bijdrage. Multatuli dankt u voor dit huldeblijk! Maar is natuurlijk nog lang niet tevreden...

Ook Zürcher moest het destijds ontgelden. Multatuli liet in zijn brieven niet erg merken dat hij zijn Duitse vriend, bewonderaar en Mecenas

Lees meer...

dankbaar was. Hij had in 1880 een enorme villa van hem gekregen in Nieder-Ingelhgeim met een prachtig uitzicht over de Rijn en ommelanden. Over Johannes Zürcher doen veel geruchten de ronde maar feit is dat hij rijk was. Hij was van alles: leraar, kunstenaar, kunsthistoricus, geleerde en iemand met een onwaarschijnlijke talenknobbel. Maar bovenal was hij zeer rijk. Hij zei tegen Multatuli: "Dat huis dat te Ingelheim aangaat, koop dat maar". "Mooie grapppen", antwoordde Multatuli, "ik heb geen geld." Zürcher zei toen: "O, dat heb ik wel. En ik zal 't u zenden zoodra ge 't noodig hebt."
Ook heeft Multatuli met een extra geldbedrag van Zürcher allerlei schulden kunnen aflossen. Door de verbouwing van de villa die Multatuli nodig achtte - er zat bijvoorbeeld 'niet eens' 'een plé' in - kreeg hij er echter toch weer een schuld bij...

[Bron: Dik van der Meulen, Multatuli. Leven en werk van Eduard Douwes Dekker, in het museum te koop]

Toon minder...