wandeling naar DRIE KLEINE MUSEA

Bedrijfsuitje


2018 - Laat u verrassen door drie kleine musea in en rond de Jordaan, het Multatuli Huis, het Geelvink Pianola Museum, het Theo Thijssen Museum: een groepsarrangement voor een onvergetelijk cultureel uitje. U wandelt met uw collega's of familie van het ene museum naar het andere dwars door de prachtige Jordaan. Laat de pianola spelen, oefen de befaamde zwembadpas van Kees de jongen en leer oreren in de geest van Multatuli!

Voor meer informatie kunt u terecht bij 
Bernard Kruithof: info@theothijssenmuseum.nl

Lees meer...

Multatuli Huis

'Van de maan af gezien, zijn allemaal gelijk' n het geboortehuisje van Eduard Douwes Dekker alias Multatuli (1820-1887) hoort u hoe hij met zijn roman Max Havelaar in een klap wereldberoemd werd en wat hij nog meer voor moderne ideeën had. Zijn geest waart rond in het Multatuli Huis… Hier hoort u zijn pendule tikken. U vindt er o.a. zijn bureau met zijn handschrift en de beroemde sofa waarop hij stierf.

Pianola Museum

Hier reist u 100 jaar terug in de tijd. U krijgt informatie over de geschiedenis en de werking van de pianola's en reproductiepiano's die als vanzelf kunnen spelen. 

Theo Thijssen Museum

De Amsterdamse schrijver Theo Thijssen (1879-1943) is vooral bekend als auteur van de roman Kees de jongen. Daarnaast was hij vakbondsman, onderwijzer en politicus, waardoor u ook veel te weten over sociale geschiedenis van Amsterdam. 

Voor een bezoek aan alle drie musea, inclusief wandeling door de Jordaan met gids rekenen we Euro 20,00 per persoon. Inclusief koffie, taart en toebehoren komt het op 25,00 per persoon (kinderen 10,00).Maximaal 15 mensen per groep (twee groepen mogelijk). 

Aanmeldingen voor deze wandeling met vermelding van uw telefoonnummer bij Bernard Kruithof info@theothijssenmuseum.nl o.v.v. wandeling langs drie kleine musea. Meer informatie ook via info@multatuli-museum.nl

Toon minder...

Multatuli, de gambler

tentoonstelling Multatuli Huis

vanaf 15 oktober

2018 - Vanaf 15 oktober 2018 kunt u in het Multatuli Huis de tentoonstelling 'Multatuli, de gambler' bekijken. Behalve verslingerd aan het schrijven was Multatuli verslaafd aan de roulette. Het was zo erg dat hij zijn theorieën om te winnen met zijn gezin aan de keukentafel uitprobeerde. Hij moest en zou de grote klapper ooit maken…, wat nooit gebeurde. 

In Multatuli's tijd kwamen de casino's op in Europa. Een levendig publiek debat over de kwade invloeden volgde. Volgens sommigen lag de vijver bij het Kurhaus in Wiesbaden bezaaid met

Lees meer...

 lijken van mensen die zelfmoord hadden gepleegd nadat zij groot verlies hadden geleden in het casino. Multatuli nam gretig deel aan de discussie wat resulteerde in zijn 'Miljoenenstudiën':  een amusante reeks columnachtige teksten waarin hij behalve het gokken nog veel meer alledaagse fenomenen becommentarieerde.

Wat valt er te zien? U kunt een handleiding voor de roulette bewonderen uit 1858: 'Een handleiding om dit spel zoo te spelen dat men zeker winnen moet'. Waarschijnlijk is vooral de auteur hier rijk van geworden. Multatuli gebruikte een afbeelding uit deze handleiding voor zijn Miljoenenstudieen. De handleiding is vertaald 'uit het hoogduitsch'. Zoals wij nu door Amerika beïnvloed worden, gebeurde dat in de negentiende eeuw door de Duitse cultuur.
Ook hangt er een prachtige kleurenprent van het interieur van het casino in Wiesbaden omstreeks 1870 die naar het leven getekend is. Het lijkt wel alsof daarop Multatuli te zien is. Ook de beroemde grootmoeder uit Dostojevski's roman 'De speler', madame Kisseleva, die werkelijk bestond en het gehele familiekapitaal erdoor joeg in de Duitse gokhuizen, lijkt daar aan de roulettetafel te zitten. Ze was een beroemdheid en ook Multatuli beschrijft haar in zijn boek.

Toon minder...

Wandeling Van Lennep contra Multatuli

zondag 21 oktober en 4, 11 of 18 november  - 10.00-12.00 uur, vanuit het Multatuli Huis

Een literaire wandeling door negentiende-eeuws Amsterdam van de Korsjespoortsteeg tot de Keizersgracht, en terug.  

2018 - Jacob van Lennep en Eduard Douwes Dekker zijn allebei in Amsterdam geboren en tot letterkundigen uitgegroeid. Rond 1860 hebben zij intensief, maar niet altijd vriendelijk, contact gehad in verband met de publicatie van de Max Havelaar. Hun uiteenlopende achtergronden en contacten vormen het thema van deze wandeling.

De wandeling begint om 10.00 uur in ...

Lees meer...

het geboortehuis van Multatuli, Korsjespoortsteeg 20, 1015 AR Amsterdam, en eindigt daar ook. De duur van de wandeling is ongeveer twee uur en gaat brug op brug af, zodat enige wandelvaardigheid noodzakelijk is.

De kosten bedragen € 10,-. Dat bedrag dient u op de dag van de wandeling contant te voldoen en komt geheel ten goede aan het Multatulimuseum. Inschrijven kan door een e-mail te sturen aan info@multatuli-museum.nl. U krijgt bericht of u bent geplaatst. Zondag 21 oktober en 4, 11 of 18 november  - 10.00-12.00 uur.

Toon minder...

Multatuli 200 jaar in 2020!


In 2020 vieren we Multatuli's 200e geboortejaar. Het bestuur van het Multatuli Genootschap en Huis smeedt plannen voor een grootse viering. Iedereen wordt uitgenodigd met zijn of haar organisatie ook vorm te geven aan dit jubileum. We houden ons aanbevolen voor samenwerking of als sparringpartner.

multatuli T-Shirt

'Van de maan af gezien, zyn we allen even groot' 
Multatuli, Idee 155

Steun het Multatuli Huis! Kom het Multatuli-T-shirt kopen of bestel via info@multatuli-huis.nl

Maten S, M, L, XL, XXL
Prijs: 26 euro  -
Kleur: Stevig marineblauw shirt
Het hele Idee 155 luidt: 'Van de maan afgezien, zyn we allen even groot. Voor een weter zou er geen verschil merkbaar zyn tussen de kennis van een kind, en van den wysgeer die 't meest en 't zuiverst gedacht heeft.' Uit: Ideën, eerste bundel  (Volledig Werk boek II - p. 382)

 

Lezing Piet Hagen 3 november 2018


sep 2018 - Op de najaarsvergadering van het Multatuli Genootschap op 3 november spreekt Piet Hagen over zijn nieuwe boek 'Koloniale oorlogen in Indonesië. Vijf eeuwen verzet tegen vreemde overheersing'. Het is een relaas van vijf eeuwen vreemde overheersing door Portugese, Spaanse, Nederlandse, Engelse, Franse en Japanse kolonisatoren onder het motto van Jan Pieterszoon Coen: 'Geen handel zonder oorlog'. De bijeenkomst vindt plaats in de Doelenzaal van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam, Singel 425. De inloop is vanaf 13.30 en het programma begint om 14.00 uur.

Kester Freriks in de NRC:

Lees meer...

 'Het perspectief van het boek ligt niet alleen aan de Nederlandse kant, maar ook en juist aan de Indonesische. Dat leerde Hagen van Peter Carey. Opvallend is dat Hagen nergens oordeelt. Hij blijft afstandelijk, keurig de misstanden noterend uit een overvloed aan materiaal.' 

Programma:

13.30 (inloop) 
14.00 aankondiging jubileum Multatuli 200 jaar in 2020
14.15-15.15 uur: lezing Piet Hagen over vijf eeuwen koloniale oorlogen in Indonesië
15.45-16.30 Lezing Tom Phijffer over de wederwaardigheden van W.F. Hermans in Indonesië

Iedereen is van harte welkom de lezing bij te wonen. De entree is gratis maar een kleine bijdrage is welkom.
Locatie: Doelenzaal, Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Singel 425

Piet Hagen (1942) was journalist bij het dagblad Trouw, docent en directeur van de School voor Journalistiek in Utrecht, hoofdredacteur van De Journalist en medewerker van NRC Handelsblad. Eerder verschenen van hem:
• Journalisten in Nederland, een persgeschiedenis in portretten (2002)
• Politicus uit hartstocht. Biografie van Pieter Jelles Troelstra(2010)

Tom Phijffer is advocaat. Ook is hij secretaris van het Multatuli Genootschap en in 2000 verscheen zijn boek 'Het Gelijk van Multatuli. Het handelen van Eduard Douwes Dekker in rechtshistorisch perspectief'.

Toon minder...

Jaarboek Multatuli


Het Jaarboek Multatuli 2017 is uit, iets later dan normaal in verband met het eerder dit jaar uitgekomen Extra Jaarboek Multatuli over Multatuli en W.F. Hermans. U krijgt het als u lid wordt van het Multatuli Genootschap (u steunt dan ook het Multatuli Museum!).

Inhoud: Multatuli bevond zich in 2017 130 jaar in de hemel. En de trap daarheen was steil, aldus...

Lees meer...

de literaire grootmeester zelf in één van de twee pas opgedoken brieven. Hij zal gedacht hebben aan de vele lieden die het hem zo moeilijk maakten. Al waren er ook velen die hem hielpen. In het Jaarboek Multatuli 2017 staan Multatulibemiddelaars van diverse pluimage centraal, zoals de Sardische Max Havelaar- vertaler Antiogu Cappai-Caddedu en M.I. Tubjanski, de Russische vertaler en de Filipijnse schrijver Rizal. Was bezorger van de Max Havelaar Jacob van Lennep nu de gedroomde bemiddelaar of speelde hij vals spel? Wat voor rol speelde uitgever Joost de Ruyter?

Toon minder...

bestel een multatuli-Notitieboek

2016 - Op zoek naar een mooi cadeautje? Bestel dit prachtige en praktische Multatuli-notitieboek (A5, 11 euro excl. verzendkosten) via info@multatuli-museum.nl.
Rara van welke editie van de Max Havelaar is dit de kaft?

Multatuli-T-shirt

'Niemand weet het. En zij die beweren het te weten zijn het onderling niet eens.'
Multatuli, Idee 415

Steun het Multatuli Huis! Kom het Multatuli-T-shirt kopen of bestel via info@multatuli-huis.nl

Maten S, M, L, XL, XXL
Prijs: 25 euro

Vormgeving:  Studio Gert Jonker
Kleur: Stevig khaki shirt van 205 grams katoen
Beschrijving: het  zijn de laatste regels van Idee 415 uit 'de vyfde, door den auteur herziene druk' uit 1872 van de Ideen van Multatuli, verschenen bij G.L. Funke te Amsterdam.

Eduard Douwes Dekker (Multatuli) werd vooral bekend door het boek Max Havelaar (1860). De tekst op ons shirt werd gezet uit de letter 'Fashion Compressed no. three'. Het kader leenden we van een 19e eeuwse prachtband. Dit kader bevat een subtiele symbolische "knipoog" naar de Vrijmetselarij, waarvan Multatuli lid was.

                                                                                              Lees het hele idee 415

Lees meer...

            

Toon minder...

Multatuli's Pendule in oude luister hersteld


April 2018 - Generaties Multatulianen hebben zich vergaapt aan een pendule met een omgedraaide slinger. Dankzij klokkenmaker Meijer op de Overtoom is Multatuli's pendule onlangs in oude luister hersteld. Op bijgaande foto's kun je het verschil zien tussen vroeger en nu: op de oude foto zie je de gladde achterkant van de slinger, terwijl op de kleurenfoto de voorkant met het binnenwerk te zien is. Dat is kenmerkend voor dit type pendule, waarbij ook de raderen worden getoond die normaal gesproken achter de wijzerplaat zitten. Bij de meeste pendules blijft dat allemaal verborgen. Het is een zogenoemde Parijse pendule van rond 1870 met 'Brocot echappement': een bepaald mechaniek dat

Lees meer...

voor een gedoseerde aandrijving zorgt.
Multatuli heeft de pendule op 2 maart in 1875 cadeau gekregen van het Rotterdams toneelgezelschap Le Gras, Van Zuylenen Haspels ter gelegenheid van zijn 55e verjaardag en als dank voor zijn toneelstuk Vorstenschool, dat zij met groot succes hadden opgevoerd. Het gezelschap is het hele jaar door nog op tournee geweest door heel Nederland.
De Multatulianen hoeven zich niet te schamen want het kan de besten overkomen. Zo is op het omslag van de een naslagwerk over de beroemde klokkenmaker Louis Achille Brocot een foto afgedrukt van een pendule met een slinger op zijn kop gemonteerd.
Klokkenmaker Meijer van de Overtoom heeft Multatuli's pendule helemaal uit elkaar gehaald en gereviseerd. Ook alle vergulde onderdelen zijn opgepoetst. Nu straalt en schittert hij als vanouds! Vanaf heden is hij weer te bewonderen op de schoorsteenmantel boven-achter in het Multatuli Huis.

Toon minder...

Twee mannen van formaat

April 2018 - Heeft u het al gezien? Op de Torensluis over het Singel te Amsterdam? Sindskort wordt Multatuli vergezeld door een klein mannetje van 23 x 23 x 50 cm. Zijn formaat staat niet in verhouding tot wat hij teweeg heeft gebracht: het is Martin Luther King. Om zijn herinnering levend te houden heeft de kunstenaar Airco Caravan over de hele wereld, van Washington tot Amsterdam, vijftig beeldjes geplaatst op plekken die verwijzen naar de strijd voor gelijkheid ongeacht ras, religie of geslacht. Denk aan de black archives of de Nobelprijs. Soms zijn ze gefotografeerd met een persoon die zich sterk voor mensenrechten inzet(te), zoals Anton de Kom of Gloria Wekker. Deze pop-up-expositie 'Monument for Martin Luther King' duurt drie weken. Op de bijbehorende website kunt u meer lezen.

De laatste Woutertje PietersePrijs?


April 2018 - Debutant Annet Schaap heeft de 31e Woutertje Pieterseprijs gewonnen met Lampje (Querido Kinderboeken). Volgens de jury is dit 'een nieuwe klassieker. De plot is spannend en griezelig en sterk qua opbouw. De taal golft als de zee.' Vooraf brak literatuurwetenschapper Frauke Pauwels in een mooi en klinkend geformuleerd betoog een lans voor het thema 'wetenschap' in de jeugdliteratuur. Het traditionele Rooverslied werd ditmaal in een moderne electronische versie ten gehore gebracht door Aafke Romeijn. Het is helaas de vraag of de Prijs volgend jaar weer uitgereikt kan worden. Sinds boekhandelsketen Bruna stopte met sponsoren verkeert de Prijs nog steeds in zwaar weer.

MUSEUM MULTATULI IN LEBAK


Februari 2018 - Op 11 februari is het 'Museum Multatuli' geopend in Rangkasbitung, in de regio Lebak, de plaats waar Max Havelaar, het alter ego van Multatuli alias Douwes Dekker, zijn 'toespraak tot de hoofden van Lebak' hield. Dit is een mijlpaal. De opening werd dan ook groots aangepakt. Ook een aantal nationale Indonesische hoogwaardigheidsbekleders maakten hun opwachting. Des te meer viel het op dat de Nederlandse overheid niet vertegenwoordigd was. De totstandkoming van het museum is een grote verdienste van de initiatiefnemer, historicus Bonnie Tryana, want Multatuli ligt zowel nationaal als lokaal nog steeds gevoelig. Het Multatuli Huis en Genootschap heeft het initiatief van begin af aan gesteund en als enige Nederlandse instantie een bijdrage geleverd aan de collectie.

 

De opening


In de vroege ochtend van zondag 11 februari 2018 konden de bewoners van Rangkasbitung eerst naar een gezellige boekenmarkt. Om 9 uur zou het programma beginnen. Het nieuwe museum is in een oud koloniaal gebouw gevestigd waar voorheen een politiebureau in huisde. Bij de entree stond een haag van mannen en vrouwen in de klederdracht van een van de oorspronkelijke volkeren van de regio, de Badoui. Alle andere aanwezigen waren feestelijk gekleed in de daar gebruikelijke kleurige batikkleding. Traditionele Soendanese muziek maakte de sfeer compleet.

Toen uiteindelijk om 9.30 uur alle genodigden gearriveerd waren, kon de opening echt beginnen. Het lokale hoofd, Iti Ocatavia Jayabaya, die het museum financieel mogelijk heeft gemaakt, was aanwezig, ook de directeur-generaal van het ministerie van onderwijs en cultuur, Hilmar Farid, verder Muhaimin Iskander, landelijk de tweede man van een gematigde Islamistische partij. Maar waar was de Nederlandse ambassadeur? Die had zich 

Lees meer...

afgemeld omdat hij Prinses Maxima moest ontvangen. Maar die had hij natuurlijk mee kunnen nemen! Het was de ultieme symbolische gelegenheid geweest om de banden tussen beide landen te verstevigen. Onder de sprekers waren de genoemde directeur-generaal, verder historica Sara Dewi, die een feministische interpretatie gaf van Saïdjah en Adinda, haar collega Peter Carey, die de Indonesiërs aanspoorde soft power te gebruiken ofwel hun cultuur te verdedigen met hun krachtige verhalen, de lokale bupati/ leider Octavia Jayabaya met een vlammend politiek betoog, en tot slot reeds genoemde Bonnie Tryana.

Gevoeligheden

Na decennia van ideeën en plannen is het museum er nu eindelijk gekomen. Dat is heel bijzonder want het onderwerp Multatuli en zijn Max Havelaar ligt in deze regio nog steeds gevoelig op verschillende manieren. Sommigen scheren Multatuli over een kam met alle andere kolonialen of zelfs alle blanken. Daar is volgens de initiatiefnemer van het museum, historicus Bonnie Tryana, sprake van een racism bias oftewel een vooroordeel dat is ingegeven door racisme. Ook lokaal is het een precaire zaak. De familie van Karta Natanegara, de man die volgens Multatuli zijn eigen bevolking uitbuitte, woont er nog en heeft nog steeds aanzien. De familie was in 1972 al niet blij toen zij voor het eerst de Max Havelaar in het Indonesisch onder ogen kreeg en vernam dat daarin hun voorouder aangeklaagd werd door Max Havelaar wegens uitbuiting van de eigen bevolking. De huidige bupati is daarmee niet belast want is telg van een geslacht dat na de democratische revolutie aan de macht is gekomen. Zij had wel oren naar het idee van een museum maar zij wilde natuurlijk ook weer geen moeilijkheden. Het is een grote verdienste van de initiatiefnemer, Bonnie Tryana, hoofdredacteur van een Indonesisch historisch tijdschrift 'Historia', dat het museum er uiteindelijk toch is gekomen. Aanvankelijk wist hij haar tot steun over te halen door te stellen dat het vooral een museum zou worden over de regionale geschiedenis met hooguit een kleine ruimte over Multatuli. Daarbij woog mee dat een museum het toerisme zou stimuleren en de lokale economie opvijzelen. Maar de naam en het onderwerp Multatuli zou dan natuurlijk meer effect hebben. Uiteindelijk is het museum zelfs naar hem vernoemd en staat met koeieletters op de voorgrond 'Museum Multatuli'. Zelfs het motto van het museum komt van hem:  'Tugas Manusia Adalah Menjadi Manusia' (De roeping van de mens is mens te zijn).

De samenwerking met  het Multatuli Huis

In 2013 werd het contact met het Multatuli Huis gelegd via Facebook. Kinderen in een naburig dorpje middenin de jungle, 'Ciseel', speelden het verhaal van Saïdjah en Adinda en hun leraar Ubaidilah Muchtar plaatste daar filmpjes van op zijn facebookpagina 'Rumah Multatuli', dat 'Het huis van Multatuli' betekent. Reden voor het Multatuli Huis om na enige likes over en weer contact met ze op te nemen en ze enkele posters op te sturen. Een tijdje later moest het schooltje verhuizen. Ubai had overheidssubsidie losgekregen om een apart gebouwtje voor een soort Multatuli-avondschooltje te laten bouwen, een heus 'Rumah Multatuli'. Foto's van de kinderen die de posters met afbeelding van Multatuli boven hun hoofden hieven in een optocht door het dorp, verschenen op Facebook. Intussen hadden Ubaidilah en historicus Bonnie Tryana, het plan opgevat een museum op te richten. Tryana kwam naar Amsterdam om het plan te bespreken en om te vragen om objecten voor de collectie. Want het grootste pobleem was dat zij eigeniljk niks hadden om tentoon te stellen. Weer een jaar later kwam hij met een hele delegatie waaronder de bupati van Lebak en haar familie, voor de ceremoniële overdracht van enkele objecten (een lithografie van Multatuli naar de foto van Mitkiewicz uit 1864; de eerste Franse vertaling van Max Havelaar uit 1876 en een van de tegels uit het oude huis van Douwes Dekker in Lebak): daar zat dan een van de hoofden van Lebak in het geboortehuis van Multatuli in de Korsjespoortsteeg te Amsterdam, een gedenkwaardige bijeenkomst. Ze hadden graag meer objecten overgenomen maar wij konden natuurlijk moeilijk een halve haarlok meegeven. In Amsterdam moest ook nog wat te zien blijven. Het was maar goed dat het Multatuli Huis geen roofgoed had. En met geld kon het Multatuli Huis hen helaas niet helpen maar, zo verzekerde de bupati, zij waren dolblij met de objecten die ze nu van ons hadden gekregen en zij had verder zelf wel de middelen. En, zo voegde ze eraan toe, mocht het Multatuli Huis in Amsterdam nog eens in financiële problemen komen dan wist zij wellicht wel raad. Wij hadden haar namelijk verteld over de immer dreigende overname door cheese- en koffieshops sinds wij enkele jaren geleden de subsidie van de gemeente hadden verloren. Het was de omgekeerde wereld. 

Het concept van het Museum Multatuli

Over het onderwerp van het museum kan geen misverstand bestaan: Multatuli. Niet alleen de naam, die prominent te zien is als je vanaf de aloen-aloen  (het dorpsplein) komt aanlopen, ook de entree en de verdere inrichting van het museum maken dat duidelijk. In het halletje bij binnenkomst hangt een groot portret in plexiglas van Multatuli. Daarnaast is zijn idee 'De roeping van de mens is mens te zijn' in het Indonesisch groot op de muur afgedrukt. In de volgende ruimte krijgt de bezoeker in een korte film een algemene introductie over de koloniale overheersing van de Indische archipel door de Nederlanders vanaf de kruidnagelhandel in de zeventiende eeuw via de verovering tot de totale overheersing. In vitrines zijn de verschillende producten te zien waarin gehandeld werd (specerijen). De geur van kruidnagel dringt in je neus, net zoals boven in het Multatuli Huis te Amsterdam. In de volgende ruimte, een smalle corridor met een aantal bochten en hoeken wordt de geschiedenis voortgezet met een landkaart en afbeeldingen van een hardwerkende Indonesische bevolking; ook een vitrine met koffie en met kledij van de koloniale overheersers. Het zaaltje daarna toont portretten en citaten van beroemde Indonesiërs die zich hebben laten inspireren door Multatuli zoals de schrijfster Kartini, de oud-president Soekarno en de schrijver Pramoedya Ananta Toer. In het daarop volgende zaaltje een aantal lokale beroemdheden uit de regio Lebak, die eveneens zijn geïnspireerd door Multatuli, zoals de dichter Rendra. De volgende ruimte gaat over de bevrijdingsoorlogen en is geheel behangen met bloedrood-met-witte informatieborden. Dan een laatste ruimte allerlei oude zwart-wit foto's van personen en locaties die een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de regio. Ook is er een vitrine over de traditionele productie van de batikstof in het lokale zwart-blauw.

Wordt vervolgd

Toon minder...

Extra Nummer Jaarboek Multatuli 2017 is uit

Feb 2018 - Er is een extra nummer uitgekomen van Jaarboek Multatuli dat geheel gewijd is aan de fascinatie van Willem Frederik Hermans voor Multatuli. Het verscheen ter gelegenheid van de publicatie van deel 17 van De Volledige Werken van Willem Frederik Hermans, dat zijn werk over Multatuli bevat. Hermans schreef verscheidene columns over Multatuli, verzorgde een nieuwe editie van de Max Havelaar (1987) en schreef de nog zeer lezenswaardige biografie De Raadselachtige Multatuli (1976, 2e druk 1987), die destijds de nodige ophef veroorzaakte.

Met bijdragen van

Lees meer...

 Dik van der Meulen & Cyril van den Hoogen, die een mooi overzicht schetsen van Hermans' bemoeienis met Multatuli; Peter Kegel over de Multatuliana in Hermans' privébibliotheek, Marc van Zoggel over de totstandkoming van De Raadselachtige Multatuli en de moeilijkheden die Hermans toen uiteraard had met de Multatulianen, Tom Phijffer memoreert een bijzondere samenkomst in de regio Lebak in 1971. Daan Rutten exploreert de manieren waarop beide schrijvers de werkelijkheid wilden kenen vanuit filosofisch perspectief, Verder Maurits Verhoeff over een bijzondere vondst in het Multatuli-archief, Annelies Dirkse en Klaartje Groot over Hermans&Multatuli in de media en over de vriendelijke Hermans. Op de voorkaft staat een cartoon van Siegfried Woldhek met Hermans die Multatuli verdedigt tegen zijn tegenstanders. U kunt het bestellen bij het Multatuli Huis (info@multatuli-museum.nl) of Uitgeverij Verloren.

Toon minder...

Twee onbekende brieven Multatuli opgedoken

Januari 2018 - "Zo steil als de weg ten Hemel" was de trap naar de woning van Multatuli (Eduard Douwes Dekker). Daar kon je maar beter een levensverzekering voor afsluiten, grapt de 19e eeuwse schrijver in een nooit eerder gepubliceerde brief.

Er zijn twee onbekende brieven van Douwes Dekker ontdekt in het Stadsarchief van Amsterdam. Emeritus hoogleraar Marita Mathijsen vond ze toen ze werkte aan de biografie van Jacob van Lennep. Ze zijn gericht aan diens zoon, Willem van Lennep. De toon is vriendelijk en Douwes Dekker nodigt Van Lennep junior bij hem thuis uit. Maar Douwes Dekker zou Douwes Dekker niet zijn als hij hem niet ook even terecht wees. Hij wist namelijk dat Willem...

Lees meer...

spoedig als ambtenaar aan het werk zou gaan in Nederlands-Indië en schrijft: 'Vergeef mij mijn familiairen toon of liever zie er mijne goedheid in zich nederbuigende tot een O.I. Ambtenaar, want dat wascht je de zee niet af ' oftewel: die smet blijft je altijd aankleven.

Douwes Dekker zat op dat moment – waarschijnlijk eind augustus 1860 maar de brief is ongedateerd – aan de Botermarkt (nu Rembrandtplein), terwijl zijn vrouw en kinderen waren achtergebleven in Brussel. Als Willem langs zou komen zou hij maar beter een levensverzekering kunnen nemen omdat de trap zo steil was: 'zo steil als de trap ten hemel', grapte hij. De brieven zijn uit de periode dat het nog boterde tussen Multatuli en de Van Lenneps. Later kregen ze ruzie over het kopijrecht van de Max Havelaar. De andere brief van enkele maanden daarvoor is een bedankje over de aangename kennismaking met Willem van Lennep.

Mathijsen vond de brieven in een ongeïnventariseerde collectie. Multatuli's tweede vrouw Mimi Hamminck Schepel heeft voor haar tiendelige boekenserie Brieven van Multatuli wel eens aan Willem van Lennep gevraagd of hij brieven had van Multatuli. Het antwoord was: "dat deze heer zich niet herinneren kon onder de nagelaten papieren van zyn vader brieven van Multatuli te hebben gevonden." De brieven zouden dus vernietigd zijn, werd aangenomen.

De brieven liggen in het Stadsarchief en zijn hieronder te lezen. Ze zullen over enkele maanden met toelichting gepubliceerd worden in het Jaarboek Multatuli 2017.

Toon minder...

Multatuliana op tentoonstelling Van Lennep

18 januari 2018 - Multatuli is prominent aanwezig op de tentoonstelling over schrijver en politicus Jacob van Lennep in het Stadsarchief Amsterdam. Een van de grote vitrines over het schrijverschap van Van Lennep – hij heeft naast schrijven nog veel meer gedaan – is zo rijk gevuld met Multatuliana dat je bijna zou denken dat Van Lennep de Max Havelaar geschreven had. Je kunt er de koopakte vinden waarmee Multatuli zijn meesterwerk aan Van Lennep heeft verkocht en nog een aantal bruiklenen van het Multatuli Huis.… Gaat u zelf maar gauw kijken. De tentoonstelling is vanaf heden tot en met 20 mei 2018 te bezichtigen.

Sommige Multatulifans zijn misschien niet zo blij met deze hulde voor Van Lennep omdat die de Havelaar 'verminkt' heeft. Maar in feite heeft de man dankzij zij zijn ingrepen er toch maar voor gezorgd dat de Havelaar werd uitgegeven en in de schijnwerpers terechtkwam. Net zoals nu op deze tentoonstelling.

Pronkstuk van Nederland - stem!

22 januari 2018 - Vanavond in de uitzending 'Pronkstuk van Nederland' op NPO 2, om 21.10 uur wordt bekend of de Max Havelaar doorgaat naar de tweede ronde van de verkiezing voor het Pronkstuk van Nederland in de categorie Erfgoed. Als dat zo is, kan er - online en, tijdens de live-uitzendingen, ook telefonisch - weer gestemd worden op de Havelaar. Op woensdag 24 januari wordt vervolgens de finalist bekend uit deze categorie. Vrijdag 26 januari is de finale, waarin de drie finalisten uit de categorieën Ontwerp, Erfgoed en Kunst tegenover elkaar komen te staan. De kijker kiest dan het pronkstuk van Nederland. Lees hier meer: https://hetpronkstukvannederland.avrotros.nl/procedure/

Multatuli op kussen in de Taalstaat

januari 2018 - De media zijn Multatuli en zijn werk goed gezind: telkens weer weet een blad of een programma op een of andere wijze aandacht aan hem te schenken. Nu ook het mooie radioprogramma 'De Taalstaat' op zaterdag om 11 uur op radio 1: de hoofdgasten krijgen altijd drie kussens voor hun neus met de gezichten van schrijvers van naam waaruit ze hun favoriet mogen kiezen. Afgelopen jaar waren dat Hella Haasse, Annie MG Schmidt en Hugo Claus. In 2018 is Multatuli aan de beurt, samen met Willem Elsschot en Jan Wolkers.

Stem op de Max Havelaar!


dec 2017/ jan 2018 - De Max Havelaar is genomineerd voor de titel 'Pronkstuk van Nederland' in het tv-programma Het Pronkstuk van Nederland op NPO 2. Het behoort tot een van de tien pronkstukken in de categorie 'Erfgoed'. De komende maand presenteert Jort Kelder daarin dertig objecten die genomineerd zijn voor de verkiezing van het 'pronkstuk' van Nederland.  Het publiek heeft hierin een groot aandeel; tot en met 31 december kan iedereen dagelijks een stem uitbrengen in de categorieën ontwerp, erfgoed en kunst. Zie www.hetpronkstukvannederland.nl. Stem allemaal op de Max Havelaar!

Multatuli doet onder voor Nederhoppers

Op 30 dec 2017 was Multatuli in De Avond van Taal. Je zou zeggen dat Multatuli de grootste en rijkste woordenschat heeft van alle Nederlandse schrijvers. Dat hebben wij mis. Het zijn enkele hiphoppers die hem naar de kroon steken volgens taalkundige Vivien Waszink, die zijn taal vergeleek met onder andere die van de formatie Zwart Licht van rapper Akwasi.

U kunt het programma nog bekijken op uitzending gemist. In het programma werd ook een quiz gedaan, waarin Waszink en Akwasi en de kijkers moesten raden of een tekst van Multatuli was of Nederhop. Het bleek niet altijd even gemakkelijk. Zowel Waszink als Akwasi cum suis zaten er eens naast. Probeer het maar eens.

Nieuwsbrief

Meld u aan voor de email nieuwsbrief. Deze verschijnt ongeveer vier keer per jaar.

2017 Verschenen: nieuwe Spaanse Max Havelaar

Er is een nieuwe Spaanse vertaling van Max Havelaar verschenen. De vertaler is Malou van Wijk. De editie werd verzorgd door Anne van Raemdonck, docente Neerlandistiek aan de Universiteit Barcelona. In 2016 won zij de Visser-Neerlandiaprijs Prijs voor haar grote inzet voor de neerlandistiek in Spanje sinds 1986. Met tal van initatieven heeft zij ervoor gezorgd dat het Nederlands zich kon handhaven tussen de grote talen. De vorige Spaanse Max Havelaar was van de hand van Francisco Carrasquer uit 1975 (2e druk 1992).

Elsbeth Etty Voorzitter Multatuli Genootschap

2017 - Onder luid applaus en grote dankzegging van het bestuur en de leden nam Winnie Sorgdrager op 4 maart afscheid als voorzitter van het Multatuli Genootschap. Recensente en bijzonder hoogleraar Literaire Kritiek Elsbeth Etty volgde haar op. Zij is ook de biograaf van de schrijfster en socialiste Henriette Roland Holst, die de Max Havelaar verslonden heeft. Etty schrijft dat

Lees meer...

'de 13-jarige Henriëtte in plaats van naar bed te gaan het boek stiekem zat te lezen op de trap. Na een paar uur werd ze betrapt door haar vader die het boek afpakte omdat hij het 'geen lectuur' voor haar vond. Natuurlijk werd haar nieuwsgierigheid hierdoor alleen maar groter.' Etty citeert Henriëtte: 'Weldra had ik den heelen Havelaar grelzen en kende ik de 'Toespraak tot de Hoofden van Lebak' en het 'Lied van Saïdjah en Adinda' vrijwel van buiten. Multatuli kon in de jaren tachtig geen hartstochtelijker bewonderaarster gehad hebben dan ik. Mijn zucht naar romantiek, mijn instinctmatige drang naar sociale rechtvaardigheid, mijn dweepende bewondering voor hen die zich opwierpen als beschermers van de zwaksten, bevrijders van de onderdrukten - dit alles werd de notarisdochter te noordwijk volkomen bevestigd door het wonderbaarlijste boek van welks ontstaansgeschiedenis ik zoo goed als niets wist.' We zijn benieuwd in hoeverre de biograaf zich met de gebiografeerde vereenzelvigd heeft...

Toon minder...

Multatuli zoekt een Zürcher


Het Multatuli Huis kan weer even blijven bestaan. Een Mecenas van het kaliber Johannes Zürcher is nog niet opgestaan, maar er zijn veel gulle donaties van particulieren binnengekomen op rekening 4841171. Ook de verkoop van het Multatuli-T-shirt levert een mooie bijdrage. Multatuli dankt u voor dit huldeblijk! Maar is natuurlijk nog lang niet tevreden...

Ook Zürcher moest het destijds ontgelden. Multatuli liet in zijn brieven niet erg merken dat hij zijn Duitse vriend, bewonderaar en Mecenas

Lees meer...

dankbaar was. Hij had in 1880 een enorme villa van hem gekregen in Nieder-Ingelhgeim met een prachtig uitzicht over de Rijn en ommelanden. Over Johannes Zürcher doen veel geruchten de ronde maar feit is dat hij rijk was. Hij was van alles: leraar, kunstenaar, kunsthistoricus, geleerde en iemand met een onwaarschijnlijke talenknobbel. Maar bovenal was hij zeer rijk. Hij zei tegen Multatuli: "Dat huis dat te Ingelheim aangaat, koop dat maar". "Mooie grapppen", antwoordde Multatuli, "ik heb geen geld." Zürcher zei toen: "O, dat heb ik wel. En ik zal 't u zenden zoodra ge 't noodig hebt."
Ook heeft Multatuli met een extra geldbedrag van Zürcher allerlei schulden kunnen aflossen. Door de verbouwing van de villa die Multatuli nodig achtte - er zat bijvoorbeeld 'niet eens' 'een plé' in - kreeg hij er echter toch weer een schuld bij...

[Bron: Dik van der Meulen, Multatuli. Leven en werk van Edurad Douwes Dekker, in het museum te koop]

Toon minder...